همانطور که می دانیم، نیروگاههای برقابی (Énergie hydraulique فرانسوی Hydropower انگلیسی) 13 درصد ظرفیت تولید برق کشور را دارند و این نیروگاهها با انعطاف پذیری بالایی که دارند، امکان شرکت سریع در پروسه تولید و همچنین خروج سریع از مدار را بر خلاف نیروگاههای حرارتی و اتمی دارند و البته عمده ظرفیت  این نیروگاهها بر […]

گاهی ارزش یک گروه دانشگاهی را نمی‌توان از تعداد مقالات، پروژه‌های تحقیقاتی یا شاخص‌های استنادی آن سنجید. گاهی باید به روایت‌های میان سطرهای یک خبرنامه نگاه کرد؛ جایی که فلسفه یک مکتب علمی، بی‌آنکه نامی از آن برده شود، خود را آشکار می‌کند. در دنیایی که بسیاری از دانشگاه‌ها هنوز موفقیت را با تعداد مقالات و ضریب تأثیر مجلات اندازه می‌گیرند، این گروه سال‌هاست مسیر دیگری را برگزیده است؛ مسیری که در آن، دانشگاه نه کارخانه تولید مقاله، بلکه آزمایشگاهی برای ساختن آینده است.

خشکسالی به‌عنوان یکی از عوامل اثرگذار بر تحولات اجتماعی و سیاسی ایران، در طول تاریخ بارها زمینه‌ساز تنش‌های محلی، قحطی، ناآرامی و بی‌ثباتی شده است. با این حال محدودیت آمارهای درازمدت، تحلیل دقیق را دشوار کرده است. در این گزارش تحلیلی از آمار هیدرومتری ۱۳۰ ساله اهواز استفاده شده است؛ آماری که امکان مقایسه دوره‌های کم‌آبی و پرآبی را در بازه‌ای بلندتر فراهم کرده است. این گزارش با استناد به روایت‌های تاریخی، از هم‌زمانی برخی دوره‌های خشکسالی طولانی با بحران‌های سیاسی خبر می‌دهد و می‌گوید خشکسالی‌های ممتد در آغاز برخی قرون، در نهایت با رخدادهایی چون سقوط اشکانیان (۲۲۴ میلادی)، ساسانیان (۶۳۶ میلادی)، صفویه (۱۷۲۳ میلادی) و قاجار (۱۹۲۵ میلادی) همراه بوده است. همچنین خشکسالی معاصر که از سال ۱۳۷۸ آغاز شده، به خشک‌شدن تالاب‌هایی مانند ارومیه، گاوخونی، پریشان و هورالعظیم انجامیده و فشار بر منابع آب کشور را افزایش داده است.

برخلاف تصور رایج که جنگ‌های آبی را پدیده‌ای متعلق به آینده می‌داند، تاریخ نشان می‌دهد که آب هزاران سال است در کانون منازعات انسانی قرار دارد. بر اساس پایگاه داده «Water Conflict Chronology» از نخستین منازعه ثبت‌شده میان دولت‌شهرهای لاگاش و اوما در بین‌النهرین حدود ۲۵۰۰ سال پیش از میلاد تاکنون، بیش از ۲۷۰۰ رویداد خشونت‌آمیز مرتبط با آب در جهان ثبت شده است.

پس از پایان دو جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل و نشان دادن اقتدار ملی ایران، نوبت بازسازی ایران در همه بخش‌های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی فرا می‌رسد. امّا به نظر نگارنده بخشی که بیشترین توجه و مراقبت و تغییر جهت و پارادایم را نیاز دارد بخش «آب، کشاورزی و محیط زیست» است. متاسفانه باید اذعان نمود که سیاست‌گذاری و ریل‌گذاری‌های انجام شده در سی سال گذشته در این بخش‌ها با هر ادله و توجیهی که انجام شده باشد قابل دفاع نیستند و هزینه‌های نابجا و بحران‌ساز در این بخش بسیار انجام شده است.

روزی که نیاکان‌ما، در دل سنگ، قنات را زمزمه کردند، چه خوب می‌دانستند: آب، تنها رگِ زمین نیست؛ رگ پیوند مااست با فردا. سدهای باستانی‌شان، دفترچه‌ مهندسی نبود؛ دفترِ شعری بود که هر بیتش، یک آب‌انبار. گنجینه‌های آبی این سرزمین، فقط ظرفِ آب نبودند؛ ظرفِ اندیشه بودند. هر جشنِ مرتبط با آب ، در کنار جوی‌باران به پایان می‌رسید، یک روایت بود از احترام.

رودخانه بهمنشیر از مهم‌ترین عناصر جغرافیایی جنوب غربی ایران به شمار می‌رود که در دوره ساسانی و سده‌های نخستین اسلامی، در تحولات تاریخی، اقتصادی و دریایی ناحیه میشان و آبادان نقش مهمی داشته است. داده‌های تاریخی نشان می‌دهد این رودخانه در پیوند با شهر بهمن اردشیر و فرات میشان، بخشی از شبکه آبی، تجاری و دفاعی منطقه بوده است.

صنعت نیشکر با مصرف متوسط سالانه‌ ای که بیش از ۴ میلیارد متر مکعب برآورد میشود، به تنهایی بخش عظیمی از منابع آب حوضه کارون بزرگ را به خود اختصاص میدهد.