• امروز : چهارشنبه, ۷ مرداد , ۱۴۰۵
3
دکتر علی بحرانی پور استاد تاریخ دانشگاه شهید چمران اهواز

بهمنشیر؛ آبراهه ای مهم و تاریخی

  • کد خبر : 2828
  • 25 اردیبهشت 1405 - 19:54
بهمنشیر؛ آبراهه ای مهم و تاریخی

رودخانه بهمنشیر از مهم‌ترین عناصر جغرافیایی جنوب غربی ایران به شمار می‌رود که در دوره ساسانی و سده‌های نخستین اسلامی، در تحولات تاریخی، اقتصادی و دریایی ناحیه میشان و آبادان نقش مهمی داشته است. داده‌های تاریخی نشان می‌دهد این رودخانه در پیوند با شهر بهمن اردشیر و فرات میشان، بخشی از شبکه آبی، تجاری و دفاعی منطقه بوده است.

بر پایه منابع تاریخی، پس از فتح ولایت میشان به دست اردشیر بابکان، شهر اسپاسینوی خاراکس به کرخای میشان یا استرآباد اردشیر تغییر نام یافت و میشان به عنوان استانی شاهی سازمان‌دهی شد. همچنین در منابع، از شهری با نام‌های بهمن اردشیر، همن اردشیر، همن‌آباد اردشیر و بهمنشیر یاد شده که احتمال می‌رود نام رودخانه بهمنشیر بازمانده همین نام‌های ساسانی باشد.

در دوره ساسانی، بنادر خاراسن و میشان بازسازی شد و بنادر جدیدی نیز برای گسترش تجارت دریایی ایجاد شد. در این ساختار، اروندرود و بهمنشیر، ارتباط میان راه‌های زمینی و دریایی را برقرار می‌کردند.

در دوره بهرام گور نیز تجارت با حیره، هند و سیلان رونق داشت و بازرگانان ایرانی از مسیر دجله، فرات و اروندرود به خلیج فارس، بحرین و عدن رفت‌وآمد می‌کردند.

در این مسیرها، کالاهایی مانند آهن، مس، شراب و سرب صادر و در مقابل، پارچه‌های نفیس، ادویه، عطریات، عاج و فولاد هندی وارد می‌شد. همچنین محصولات منطقه از جمله نیشکر و خرما و منسوجات شوشتر و اهواز از این راه‌ها صادر می‌شد.

وجود سکه‌های ضرب‌شده در ضرابخانه‌های فرات میشان نیز از رونق اقتصادی منطقه حکایت دارد.

منابع تاریخی همچنین از تغییرات هیدرولوژیک در دوره قباد ساسانی خبر می‌دهند؛ بارندگی‌های فراوان و سیلاب‌ها موجب ایجاد نهری شد که آب دجله و فرات را گرد می‌آورد. پس از این تحولات، مسیر ورود آب‌ها به خلیج فارس تغییر کرد و نقش بهمنشیر در شبکه آبراه‌های جنوبی اهمیت بیشتری یافت.

بررسی داده‌های تاریخی نشان می‌دهد رودخانه بهمنشیر در دوره ساسانی و سده‌های نخستین اسلامی، نقشی مهم در حیات اقتصادی، دریایی و مرزی میشان و آبادان داشته و از عناصر اصلی تاریخ محلی جنوب غربی ایران به شمار می‌رود.

لینک کوتاه : https://rooydadeab.ir/?p=2828

برچسب ها