در پایان تعطیلات نوروزی – فروردین ۱۴۰۵، همزمان با بارش بارانهای شدید پس از یک دوره خشک ،در برخی از نقاط ایران، عراق و دیگر کشورهای منطقه، یک نظریه توطئه در رسانههای اجتماعی ادعا میکرد، که تخریب اخیر رادارهای ایالات متحده در منطقه، ابرها را “آزاد” کرده و باعث بارش شدید باران شده است.
این نظریه که به عنوان “سرقت ابر” شناخته میشود، فعالیت عمدی کشورهای دیگر را – گاه به همسایگان نسبت داده میشود – عامل خشکسالی ایران معرفی میکند.
در واقع پس از سال آبی بسیار خشک و فاجعه بار 1403-1404 که متعاقب آن تابستان بسیار سخت 1404 را شاهد بودیم، ما شاهد بازخوردهایی مانند تغییر اقلیم، سرقت ابرها و مواردی از ادعای دستکاری بشری دشمنانه در امر آب و هوا بودیم.
رویدادهای مشابه در کشور عراق ،خشک شدن دجله و فرات،ته نشین شدن سد موصل به نحوی که منطقه تاریخی زومار پس از چهل سال از دل دریاچه پدیدار شد.
آتش سوزیهای سنگین تابستان و حتی پاییز 1404 در هورالعظیم و به دنبال آن آلودگی شدید هوا در خوزستان این نظریه را تقویت کرد .
همچنین کشور مبدا دجله و فرات یعنی ترکیه نیز بدترین خشکسالی نیم قرن اخیر را تجربه و آب در برخی شهرهای این کشور جیره بندی شد.
در خوزستان بحرانهای بسیاری رخ داد و پاییز 1404 در حالی شروع شد که توجه بسیاری معطوف پیش بینی سال آبی جدید بود.پیش بینی ها عموما از سال آبی مناسب خبر می داد و پس از بارشهای نسبتا خوب آذر و دی ماه این امر منطقی تر به نظر می رسید.
گزارشی از بارشهای روزهای 17 تا 20 آذر 1404در روز 7 دی ماه ما شاهد بارش نسبتا سنگینی در شمال و شرق خوزستان بودیم. در حالیکه آن زمان هنوز جنگ شروع نشده بود .بارش چنان بود، که پل سی میلی هفتگل و پل مالکریم مسجدسلیمان تخریب شد و شور بتوند رواناب سنگینی را تجربه کرد.
جزییات سیلاب تاریخی 7 دی 1404 در مسجد سلیمانقطع ارتباط راههای مرکز و جنوب خوزستان به شمال و شرق خوزستان در جریان سیلاب 7 دی 1404 مسجدسلیمان
اما متاسفانه این بارشها تداوم نداشت و بهمن و اسفند خشکی در پیش رو بود و ناامیدی در این مورد با وقوع ناآرامیهای داخل کشور و سپس جنگ مصادف شد.
با شروع جنگ، همانطور که روال درگیریهای نظامی است، دوطرف به اهداف نظامی یکدیگر یورش می برند و رادارهای نظامی ارتش ایالات متحده در اردن و بحرین توسط موشکهای ایران مورد هدف قرار گرفت و نابود شد.
چند روز بعد و از ابتدای نوروز همه مدلهای هواشناسی از وقوع بارشهای فوق سنگین خبر دادند. در این میان سدهای خالی و آماده بلعیدن سیلابها،خیال همه را از وقوع خسارات سنگین سیلاب آسوده کرد. هر چند همیشه در این رویدادها برخی بارشهای نقطه ای سنگین در پایین دست سدها، کار را از کنترل خارج خواهد کرد.
پس از وقوع بارشها که پیک و بلندای آن در روزهای 6 و 7 فروردین و موج ضعیفتر آن در 31 فروردین و 1 اردیبهشت رخ داد.برخی فرضیه ها از بودن ارتباط میان این بارشهای سنگین پس از یک سال و نیم خشکسالی و بمباران رادار نظامی ارتش آمریکا حکایت می کرد. زیرا تقارن زمانی آن با هم جالب توجه بود.
اما این ادعا از سوی بسیاری از صاحبنظران،هواشناسان و اقلیم شناسان به سرعت رد شد. یک جستجو ساده در اینترنت قطع شده و صفحات داخلی، به خوبی این را نشان می دهد.
بااین حال ما از نقطه نظر آماری این موضوع را ارزیابی می کنیم.بارشهای فروردین سبب شد تا میانگین بارش کل کشور نسبت به میانگین درازمدت 4 درصد بیشتر شود.
افزایش چهار درصدی بارش در کشور اصلا متقارن نیست . اوضاع خیلی خوب نشده است .فقط از شرایط خیلی بد به شرایط متوسط آمده ایم و این در حالی است که اگر در برخی نقاط کشور مانند استانهای غربی و جنوبی به ویژه زاگرس اوضاع بارش بهتر شده است و سیل راه افتاد اما در استانهای مرکزی به هیچ وجه شرایط خوب نیست و بحران به ویژه پایتخت را تهدید می کند.تابستان خوبی در انتظار تهران نیست . گویی که شبح خشکسالی در آنجا همچنان وجود دارد.
پس ما در آستانه یک رنسانس آبی قرار نداریم و اگر رادار ضد بارش منهدم شده است، پس چرا تهران هنوز در کم آبی دست و پا می زند.
اما مورد دوم برای رد این ادعا مقایسه آورد سال آبی جاری در حوض های زاگرس منتهی به خوزستان با سالهای گذشته است. برای این مقایسه اصلا به سالهای دور نرفتیم. بلکه صرفا دو سال آبی پس از سال 1400 را مورد بررسی قرار دادیم.
اگر سال آبی گذشته 1403-1404 که خشک بود را در نظر نگیریم، به دو سال قبل آن می رسیم .سالهای آبی 1402-1403و1401-1402 را در بازه زمانی مهر تا15 اردیبهشت با آورد سال آبی جاری مقایسه می کنیم.
قطعا اگر رادارهای بمباران شده در سال 1313 یا 1365 در منطقه نبودند ولی قطعا از ابتدای 1401 که بازه زمانی مورد بحث و مقایسه است، وجود داشته اند و اگر نقش مخربی داشته اند در آن زمان نیز خود را نشان می دادند و طبق قاعده اگر بمباران آنها سبب آزادشدن و هجوم ابرها به منطقه ما شدند، پس باید ما یک افزایش انفجاری در آورد سال آبی جاری نسبت به آن دو سال داشته باشیم.
برای اینکه مقایسه منطقی به نظر برسد،آوردتنها در بازه 46 روزه یک فروردین تا 15 اردیبهشت انجام می شود.
بازه ابتدای نوروز تا نیمه اردیبهشت ،زمان پایانی جهش و افزایش آورد رودخانه هاست . در این زمان برفها آب می شوند و معمولا ما شاهد بارانهای نهایی و تعیین کننده ای در حوضه ها هستیم. نکته جالب این است که در روز 30 اسفند 1403 و اول فروردین 1404 که سال آبی گذشته خشکسالی شدید بود ،ما شاهد تنها بارش موثر بودیم . لذا حتی در سال خشک گذشته نیز در این ایام بارش داشتیم . لذا وجود بارش در چنین زمانهایی عجیب و غریب نیست.
بررسی ها نشان می دهد که در بازه یاد شده حوضه دز نسبت به دو سال مورد نظر 10 و 25 درصد افزایش بارش نشان می دهد که رقم خوبی است.
اما در حوضه سیمره ما شاهد افزایش بارش و در حوضه کشکان و زال منتهی به سد کرخه، سال جاری باران کمتری رخ داده است. در کل در حوضه کرخه سال 1405 تنها 1.6 و6.3 درصد افزایش در برابر دو سال مورد بررسی داشته است.
در حوض جراحی یعنی مارون و جره ما حتی نسبت به سال 1403 شاهد کاهش 30 درصدی آورد هستیم .
ودر حوضه بزرگ کارون در حوضه های منتهی به سد کارون چهار یعنی استان چهارمحال و بختیاری و سد کارون سه یعنی استان کهکیلویه و بویراحمد ما کاهش مشاهده می کنیم . . ولی این کاهش با بارشهای حوضه های میانی بین سدها که در خاک خوزستان و مناطق شمالی و شرقی می باشد، جبران گردیده است و در نهایت می بینیم مجموع آورد بازه زمانی مورد نظر در پایان حوضه در مقطع سد گتوندعلیا 8.2 و 3.9 نسبت به سالهای 1403 و 1402 بیشتر شده است که ارقامی معادل و معمولی می باشد. لذا نتیجه می گیریم که بارندگی های ابتدای فروردین تاکنون سال 1405 یک ریتم طبیعی و مشابه سالهای قبل داشته است و ادعای افزایش شدید بارش در اثر بمباران رادار آمریکایی صحت ندارد.
مطالب مرتبط
جزییات سیلاب تاریخی 7 دی 1404 در مسجد سلیمانجزییات سیلاب تاریخی در مسجد سلیمان/ باران شدید بود، از سازه کنترلی هم خبری نبود
